lunes, 1 de junio de 2020

XCIV. Reg. n 1898, fol. 116. 24 oct. 1390.


XCIV.
Reg. n 1898, fol. 116. 24 oct. 1390.

Nos
JahannesDei gratia rex Aragonumetc. considerantes nos in minoribus constitutos vobis juratis et probis hominibus villede Arbucio (Arbucias, Gerona) fecisse concessionem et gratiam sub forma sequenti: - Nos infans Johannesserenissimi domini regisprimogenitusejusque regnorumet terrarum generalis gubernatordux Gerundeet comes Cervariene inter singulares et habitatores villede Arbucioseu aliquos eorundem in congregando consilium nec super modo solvendi in tallis peytis et aliis exaccionibus seu oneribus dicte ville dissensio seu lis modo aliquo oriatur et ut sopiatur ab inde omnis dissensionis materia que occasione premissorum posset contingere inter eos ac etiam ut solide amicicie fedus inter eos dante Domino perseveret: tenore presentis privilegii concedimus vobis juratis et probis hominibus ville jamdicte quod quotienscumque contingat convocari teneri seu celebrari consilium generalequatuor juratiqui quolibet anno eliguntur ad regimen dicte ville cum triginta consiliariispossint consilium celebrare: qui siquidem jurati et consiliarii mutentur de anno in annum servando formam subscriptam videlicet quod prima die januariiin festo circuncisionis Dominiproxime venturo et deinde quolibet anno in loco seu locis in quo seu quibus moris est consilium celebrari et congregari per consiliarios qui ibi erunt eligantur duc bone persone et electe secundum Deum et justiciam ac eorum bonam conscienciam advocent cum eis sex personas dicti consilii et omnes octo ad partem congregate in posse notarii dicte ville ac in presencia bajuli ut est fieri assuetum jurent et jurare habeant ad sancta Dei quatuor evangelia quod ipsi ad eleccionem futuram juratorum quatuor procedent omnibus amore et timore semotis et precibus seu precio non eligent aliquem in juratum sed secundum eorum puram conscienciam videlicet quod sint homines boni justi et legales ipsi quatuor jurati eligendi in quantum ipsi cognoscent seu facere poterunt. Et notarius dicte ville juret similiter in posse aliorum duorum qui primo eligentur quod ipse non faciet nec dicet aliquid prefatis octo electoribus seu qui tunc electi fuerint ad eligendum quatuor juratos quod non eligendus eligatur seu eligendus non eligatur immo in eorum libero arbitrio esse sint et si potest dare bonam informacionem de aliquo quod eam dabit et quod in aliquo non impediet ipsos octo quominus quatuor bone persone eligantur in juratos illius anni. Et incontinenti illis peractu dicti octo trahant se ad partem et Christi nomine invocato de eleccione futurorum juratorum tractare incipiant: et cum concordaverint omnes insimul seu major pars de ipsis quatuor juratis advocent notarium qui secundum quod per ipsos octo seu per illum cui fuerit comissum per alios nominabuntur per ordinem scribat et scriptis omnes insimul octo cum notario accedant ad alios consiliarios et ibi in pleno consilio nomina dictorum quatuor juratorum publicent seu publicari faciant per notarium qui nomina ipsorum tenebit in scriptis. Et illi sic electi et nominati pro juratis illius anni habeantur. Jurati vero electi illa hora si presentes erunt sin autem in crastinum si erunt in villa vel extra cum venerint jurent et jurare habenut in posse bajuli ad sancta Dei quatuor evangelia se bene et legaliter illo anno habere in dicto officio et non recipere servicium ab aliquo illo anno ratione dicti officii: et quod non eligent aliquem in consiliarium propter consanguinitatem vel afinitatem seu amiciciam sed solum ad comodum rei publiceet credunt illum talem esse bonum hominem et zelatorem pro bono publico dicte ville. Quo juramento prestito prefati quatuor noviter electi cum aliis quatuor juratis precedentis anni accedant ad domum consilii seu ad locum in quo consueverint congregari et cum notario ville scribant nomina illorum triginta consiliariorum pro anno illo videlicet in hunc modum quod decem persone de melioribus et majoribus dicte ville scilicet de personis ville qui in dicta vilia vocantur homines de platea qui illo anno in consiliarios eligentur intrent consilium illo anno et decem de manu mediocri ville predicte et residui decem de manu minori ville supradicte et isti triginta numero sic electi sint consiliarii illo anno dicte ville. Caveant tamen sibi et cum diligenda attendant etiam sub virtute per eos prestiti juramenti quod eligant bonas personas et non eligant aliquem infamem nec male condicionis aut modice reputationis sed de quolibet officio eligant meliores et maturiores in consiliis et aliis peragendis cum illi qui ad regimen aliorum eliguntur ceteros precellere debeant discrecionis virtute et comendabili gravitate. Et illi trigintasic electi in consiliarios jurent et jurare habeant in posse notarii dicte ville venire ad consilium illo anno et dare bonum consilium et legale secundum eorum bonam conscienciam et tenere secretum prout negociorum qualitas id exposcet et alia etiam que consiliarii consueverunt jurare et possint officia si que sint eligere et facere prout poterant et debebant alii in majori numero ante concessionem et ordinacionem presentem: providendo tamen quod bajulusdicte ville die circuncisionis Dominidum dictum consilium celebrabitur pro mutandis juratis circum circa locum illum esse habeat cum suis sagionibusad finem ne malum inde vel scandalum possit inibi suscitari et ut jurati cum fuerint electi possint in posse suo jurare. Et quod factum seu decisum in dicto consilio fuerit per dictos juratos cum illis triginta vel cum majori parte eorum habeat et teneat tantam roboris firmitatem quantam et qualem haberet si factum esset concorditer per omnes triginta vel etiam per totum consilium dicte ville generaliter convocatum: ad quod quidem consilium nullus alius preterquam dicti consiliarii venire audeat seu presumat nisi forsan per illos consiliarios causa aliqua racionabili exposcente citatus fuerit et non alias et hoc sub pena centum morabatinorum auria contrafacientibus irremisibiliter exigenda et nostro erario applicanda. Nos enim dictis juratis et consiliariis celebrandi consilia et in eis expediendi quecumque expedienda fuerint pro quibusvis negociis dictam universitatem tangentibus plenam per presentem facultatem et licenciam impertimur eaque robur et firmitatem obtinere volumus ac si per generale consilium tocius universitatis dicte ville esset factum. Intelligimus tamen quod illi qui in eo officio jurarie dicte ville electi et eodem usi fuerint ad officium ipsum per triennium se inmisceri nequeant ullo modo sic quod duo anni sint de torifinito dicto jurarie officio ad futuram eorum eleccionem: revocantes expressius et penitus anullantes ad voluntatem dicti domini genitoris nostri omnes ordinaciones et concessiones ac privilegia seu cartas ad imperpetuum vel ad tempus seu beneplacitum facta et factas super consiliis celebrandis in villa ipsa sive sint de seu super consilio secreto tenendo sive alias cum presentem ordinacionem ad quevis tenenda et celebranda consilia in villa ipsa et ejus negocia pertractanda sufficientem et utilem reputemus. Mandantes serie presentis gerenti vicesnostras in Cathalonianecnon bajuloet universis et singulis hominibus dicte ville ac aliis officialibus domini regisatque nostris vel eorum locatenentibus presentibus et futuris quatenus predicta omnia et singula teneant firmiter et observent et faciant ab eis tenaciter observari et non contraveniant nec aliquem contravenire permittant aliqua racione cum hec fieri volumus dum de nostro processerit beneplacito voluntatis. In cujus rei testimonium presentem fieri et sigillo nostro pendenti jussimus comuniri. Data Barchinonedecima die augusti anno a nativitate Domini millessimo trecentesimo sexagessimo octavo. - Vidit de Ponte. - Sig+num infantis Johannisserenissimi domini regisprimogenitiejusque regnorumet terrarum generalis gubernatorisducis Gerundeet comitis Cervarie. - Testes sunt nobilis Berengarius de Apilia majordomus Luppus de Gorrea camerlengus Ombertus de Fonollario alguatsiriusRodericus Sancii de Calatajubioet Bernardus de Fuxio milites. - Sig+num Bertrandi de Pinos etc. - Tenore presentis cartam preinsertam omniaque et singula in eadem plenissime enarrata laudamus approbamus ratifficamus et confirmamus prout superius plenius continetur: hoc addito et expresse retento quod infallibiliter presenti currente concessione seu etiam perdurante quam suas vires volumus extendero dum de nostre processerit beneplacito voluntatis et non ultra teneri mandamus et etiam observari ut eleccione futura de dictis triginta consiliariismodo et forma predictis facta ex tunc amodo dicti triginta consiliariieligendi ad dictum consiliummodo predicto minime eligantur ex illis qui jam anno transacto electi fuerunt sic quod consiliarii qui uno anno fuerunt alio subsequenti ad consiliarios non eligantur imo eos eligi et minus ad officium dicti consiliariatusadmitti prohibemus ut omnis fraudis suspicio que exinde sequi vel exoriri posset penitus sopiatur. Mandantes per eandem universis et singulis officialibus nostris presentibus et futuris et eorum locatenentibus quatenus has confirmacionem concessionem et declaracionem vobis dictis juratis et probis hominibus dicte ville teneant firmiter et observent tenerique et observari faciant et non contraveniant nec aliquem contravenire permittant aliqua racione dum de nostre processerit beneplacito voluntatis. In cujus rei testimonium hanc fieri et sigillo nostro appendicio jussimus comuniri. Data in villa de ArbucioXXIIII die octobris anno a nativitate Domini millessimo trecentessimo nonagesimoregniquenostri quarto. - Petrus ça Calm. - Dominus rexpresente thesaurariomandavit michi Jacobo Quinta.

Cortes de Monzón 1362

XCIII. Reg.n.1897, fol.231.10 may.1390.

XCIII.
Reg.n.1897, fol.231.10 may.1390.

Pateat universis quod nos
Johannesetc. in nostri presencia existentes Johannes Luppi de La Ranvicinus Dazuara(de Azuara) et Michael Royovicinus de la Torre los Negrosnuncii et procuratores comunitatum aldearum civitatis Daroceprout de eorum procuracione constare vidimus per quoddam publicum instrumentum actum i loco de CarinyenaXXIII die marcii anno a nativitate Domini MCCCLXXXXet clausum per DominicumJohannis Esquierdovicinum loci de Romanosnotarium publicum regia auctoritateper totum regnum Aragonumobtulerunt in scriptis capitula que sequntur.
Los
capitulesinfrascriptos presientanal senyor reyJohan Lopez de La RanvezinoDazuarascrivanode la comunidad de las aldeasde Darochae Miguel Royovecinode la Torre los Negros procurador de la comunidad sobreditamensatgerose procuradores de la ditacomunidad segundconsta por carta publica feytaen el lugar de Carinyenaa XXIII dias del mes de marçodel anyode la nativitadde nuestro senyorDios MCCCXCetcerrada por mano de Domingo Johan Squierdovezinode Romanosnotario publico por auctoritaddel senyor rey por todo el regno Aragon: los qualescapitolessupplican por el ditosenyor reyseyerlesprovedidose en privilegio a la dita comunidad atorgados. Primeramentsupplican que el scrivanoprocurador et sesmerosde la ditacomunidad con los nuncios de las ditas aldeas convocados et congregados a plegageneral ditade sant Miguelpresentconsincientauctoridad e decreto prestanto atorgantel procurador general de la illustree magnifficasenyoradonaYolantpor la gracia de Dios reyna Daragonde la qual durant la vida daquellason las rendasespleytoset esdevenimientosde la dita comunidad: e despues fin de la dita senyora present consincient auctoridad et decreto prestant el bayle de Aragongeneralpuedan fazerstatutoset ordinacionesa cierto tiempo o imperpetuue los factoset ordenados revocar segundque a los ditos procurador general de la senyora reynaofficialesprohomense plegasera vistoseyerexpedientet prevechosoa servicio del senyor rey e bien avenir de la dita comunidatde las ditasaldeas: los qualesstatutose ordinacioneshayan tanta firmesae valor como si por el senyor reyeran factoset ordenados. Item que el scrivanoprocurador e sesmerosde las ditasaldeas sin pleganonpuedan fazerni fagande los bienes de la ditacomunidad donomandani otra graciaalguna a prelados nobles cavallerosinfançonesni a otro alguno: e si de feytolo faranque aquello paguen et satisfagan del suyo propriolos ditosofficialescon qualesquieredanyosinteresseseexpensasque a la ditacomunidad coverna (convendría)fazere sostener por la ditarazon. Item que daqui adelantno haya benefficiadoalguno en las ditasaldeas pero que scrivanoprocuradorsesmerose nunciosde los lugares de la comunidad de las ditasaldeas assaberdos hombres de cada una sesmade las ditasaldeas quiseran esleydospor cada una sesmade aquellas quiseran en la plega generalpuedan satisfera los trebellantesquitrebelladohauranperlas ditasditas aldeas todos concordes o la mayor partidaensemblecon el procurador general de la ditasenyora.E los sobreditosscrivanoprocurador sesmerose hombres sleydosdecontinentcomo sera fechala ditaeleccion anteque en cosa alguna procedan juren en poder del ditoprocurador general de la ditasenyorasobre la cruçelos sanctosquatroevangeliosde nuestro senyorJesuchristoante ellos puestos e corporalmente toquadosde bien e leyalmentet justa quantoel conoscimientodaquellosbastara toda parcialitatpostpuesta satisfazera los ditostrebellantesassique por odio nondiminuiranal trebellanto trebellantesaquello que dignamentmoreceran ni por amor ni otra affeccionmandaran mas dar o retribuir a los ditostreballantesde aquello que justamente licita meresceranconsiderando el treballode aquellos. Item que como por evidentnecessidate utilidadde las aldeas sobreditaset del comun daquellasse hajena diputarmensatgeroso nuncios al senyor rey o a la senyora reyna a corteso a otros algunos lugares que no puedan seyeresleydossino en numero de dos companyerose no saquen mas sueldo sino por dos hombres e aquellos sean sleydospor el scrivanoprocurador e sesmerosde las ditasaldeas todos concordes o la majorpartida: etaquellos dictosmandaderosassinesleydossean tenidos de juraren la forma sobreditade bien e lealmenthaberse en la ditamandaduriaen las cosas por las qualesembiadosseran e si el contrariofazianque aquello no haya efficaciaalguna e los ditosmandaderos sean tenidos a todo danyoque por la ditarazon viniesa la ditacomunidad et finquenperjurios e no puedan haverdaquiadelanten las ditasaldeas officio ni benefficio. Pero si el negocio sera tan arduo al qual mas se requieran de dos mandaderos e los ditosmandaderos seran de tal stamientoque en sus propiosnegocios no hayan costumbradocaminar sin companyeroo otrohombre que en los ditoscasos los ditosofficialespuedan esleyretdeputaraquellos mandaderos quiveran seyernecessarioset mandar dar sueldo por dos hombres con sus cavalgaduras a aquellquijuxtasu estamientohauracostumbradolevare levaraconsi un hombre cavelcando: e que los ditosscrivanoprocurador e sesmerosen las ditasmandaduriasno esleyan(elijan)ni puedan sleyr(elegir) de si mismos sino uno tantsolamentaquellquimas querrane los otros hayena sleyrde los otros mas ydeneos(idoneos) e sufficientesde las ditasaldeas segundque la qualidatdel negocio lo requiera. Item que en el tiempo advenideroel libro ordinario eel extraordinario sean factoset ordenados en publico en presencia del procurador general de la dita senyora reynaquiagorayeso por tiempo sera e de losscrivanoprocuradorsesmeroset nunciosde las ditasaldeas que a la dita plega generalembiadosseran todos concordes o la majorpartida con el ditoprocurador general ensembleeque el scrivanoquiagorayeso por tiempo sera sea tenido de dar copia de los ditoslibros ordinario et extraordinario a los sesmerosde las ditasaldeas e a qualquieredellossi la querran a costa e messiode los demandantes. Et que de los sobreditoslibros ordinario e extraordinario e de todas e qualesquieraquantiasque el ditoscrivanopor partde las ditasaldeas recebidoet administrado haurael ditoscrivanosea tenido de dar contoa los ditosprocurador general officialeset nuncios de las ditasaldeas ajustadosensembleen la ditaplega generalcon albaranese apocasen forma publica de todas aquellas quantiasque en los ditoslibros ordinario et extraordinario notadasseran o en otra manera despendidohauranjustamentde quantiade vintsolidos a suso: e si elcontrario factosera nonIIsea recebidoen conto. Et por esta manera se observe e hayan a dar contolos ditosscrivanoe procurador de las ditasaldeas de todas quantiasque espendidashauran en los tiempos advenideros.Item que los officiosde la scrivaniaprocuracion e el alcaydiode Peracençse muden de anyo en anyoe de sesmaen sesmaen tal manera que todas las sesmasde las ditasaldeas echen suertes sobrelofficiode la dita scrivaniae de aquella sesma que cadrala suertsea esleydoscrivanopor el otro scrivanoe procurador los officiosde los qualesdevenespirare por los sesmerosla hora nuevamentesleydose dos hombres de cada una sesmaesleydospor cada una de aquellas con el procurador general de la ditasenyora reynaensemble:los qualesditosscrivanoprocurador sesmerose hombres esleydose diputados anteque en la dita eleccion procedan juren sobre la cruçe los sanctosquatroevangelios en poder del ditoprocurador general e presenttotala plegasobreditade bien e leyalmenthaverse en la ditaeleccion. Item que el ditoscrivanoquiesleydodeuraseyersea hombre letrado quisepa leyrescrivire natural de las ditasaldeas e vezinoestantecasa tenienten la ditasesmaen la qualsea esleydocinquoanyosantepassadoso fijode pecherode aquella misma sesmae natural de las ditasaldeas el padre del qualsea estado casa tenientpor cinquoanyosante passadosen la sesmadosera esleydo: e que la sesmaque el ditoofficiode la scrivaniahaurapor vigor de la ditasuertno pueda echar ni eche suert en el dittoofficioentro atanto que todas las otras sesmassean agualadaspor suertes del dittoofficioe agualadasprincipien segundditoyestodas las ditassesmasen la forma sobreditainperpetuum.E semblantmentsea fechode los ditosofficiosde procuracion e alcaydiodel castiello de Perasenç. Et que la sesmaen la qualel officiode la ditascrivaniapor suertcadranonpueda echar neeche suertpor el officiode la procuracion nepor el ditoalcaydioaquellanyonec e converso. E que los dittosofficialesyesassaberscrivanoe procurador hayande salario cada uno delloscada un anyoque los ditosofficiosregiran cada seyscientossolidos jaqueses. Et el alcaydedel ditocastiellohayamil solidos jaquesestan solamentfincadolos hervatgesdel ditocastielloe Dalmohajaa volundadde la ditacomunidad. Et quelprocurador de las ditasaldeas quiagorayese por tiempo sera stecassa tinentdurantel tiempo de suoofficioen una de las ditasaldeas yes assaberdentro quatroleyguasde la ciudad de Darochaet el scrivanotenga la taulaasi mismo dentro quatroleyguasde la ditaciudad esassaberdel rio de Exilota(Jiloca ?) encala partida de la ciudad de Saragoça: et que den fiançasabonadas los sobreditosscrivanoprocurador e alcaydepor razon de los ditosofficiosen la ditapleguageneralcon aquellas obligaciones et renunciaciones que a los sobreditosprocurador general et hombres buenos a la plegaajustadosbien visto sera. Item que los sesmerosde las ditasaldeas sean esleydospor los de cada una sesmayes assaberuno de cada una sesmade los mas abtose sufficientesde las ditassesmaset de anyoen anyoe hayansu pension segundcostumbradoyes: es assabercada dozientossolidos jaqueses: e los ditossesmerossean vezinoset casa tenientesen cada una de las ditas sesmaset que faganresidencia continua e personal en aquelllugar de la ditasesmadoseran vezinos.Et en caso que alguna sesmanonconcuerde en la eleccion de su sesmerofazederaque en aquellcaso el procurador general de la ditasenyora reyna e los otros officialesde la ditacomunidad o la mayor partidade aquellos ensemblecon el ditoprocurador eslian(elijan, de esleir: elegir) sesmerode la ditasesmade los mas idoneos etsufficientes.Item quel castiellode Muntrealsea acomendadopor los ditosprocurador general scrivanoprocurador e sesmerosde la ditacomunidad a un hombre del ditolugar vezinoe peyterode aquellcon pension de cinquantasolidos jaquesespor el tiempo que a los ditosprocurador general scrivanoprocurador esesmerossera visto. Item que si por ventura alguno de los ditosofficialesyes assaberscrivanoprocurador sesmerose alcaydesno usaran bien de los dittosofficiosque aquellquimal usara pueda seyerremovidopor el procurador general e otros officialese hombres buenos de cada una sesmaquisleydosseran por cada una de las ditassesmastoda hora que a ellos bien visto sera: e el ditoofficiopuedan acomiendara otro hombre sufficientde aquella misma sesma.Item que si por aventuraacaeceraque algun hombre vezinode las ditasaldeas o de alguna de aquellas impetrarao faraimpetrardel senyor rey o de la senyora reyna o de qualquieraotro senyorcartas algunas de privilegio o de concessionsiquierede gracia rogariaso mandamiento por haversiquiereobtener officioalguno e alcaydiode la ditacomunidad que aquella gracia siquiereconcessionet privilegio rogariaso mandamiento sean nulloset de nengunavalor et que por virtud de las ditasletrasnonpueda seyerfeytaalguna provision de los ditosofficiosadaquellantes aquellquilas cartas de gracia o concessionsiquiereprivilegio rogariaso mandamiento haurapor si o por otro obtenido encorraen pena de dieçmil solidos jaquesespagaderos sin remedio alguno poralos cofres del senyor rey la meitate la otra meitatporala ditacomunidad: e que dalliadelantperpetualmentsea privado de todo officioet benefficioyes assaberde scrivanoprocurador o sesmeroo de alcaydioalguno de las ditasaldeas siquiera comunidad e sea havidopor infamis. Item que el privilegio clamadode los capitolesque fue dado en BarchinonaXIII die aprilis anno a nativitate Domini MCCCLXXX sextoet el privilegio clamadodel biennioel qualfue dado en SaragoçaXXI die januarii anno a nativitate Domini MCCCLXXX primosean et finquencassadosrevocados et anulladosa todos tiempos. Item que en todos los lugares en doyesespressadodessusoprocurador general de la senyora reynase entiendan durantel tiempo que la senyora reynahaurapor cambrala dita comunidad: et que aprespor aquella misma forma hajaa entreveniren las ditascosas e cada una daquellasel bayle general Daragonquila hora sera. Perlos presentes emperocapitolese cosas contenidas en aquellos no es entencionde las ditasaldeas nehabitantes en aquellas perjudicar a otros privilegios o concessionesatorgadaso fetasa las aldeas desusoditasantes aquellas quieren que finquenen su firmeza e fuerçaet valor exceptoslos dos privilegios de que de partdesusoyesfactamencion los qualesquieren etsuppliquenque sean havidospor revocados cassadoset anullados.
- Supplicantes humiliter nobis ut predicta capitula et contenta in eis concedere statuere providere et ordinare de assueta nostra clemencia dignaremur cum bonum publicum aldearum predictarum concernerent. Cui supplicacioni annuentes tanquam consone rationi et utilitate universitatum locorum predictorum et singularium ex eisdem super hiis prospecta quam propriam reputamus et propter servicia inde per dictas aldeas nobis prestita: tenore presentis capitula inserto desuper et contenta in eisdem concedimus providemus statuimus et ordinamus revocatis duobus privilegiis predictis que hujus serie revocamus cassamus et anullamus. Et ut melius observentur compleantur et teneantur inviolabiliter et ad unguem capitula eadem per nos et successores nostros quoscumque promittimus et in animam nostram per Dominum Deum et ejus sancta quatuor evangelia nostris manibus corporaliter tacta juramus contra predicta vel aliqua de eisdem non venire vel facere quoquo modo quinimo observare et observari facere per quoscumque officiales et domesticos nostros ac personas quascumque. Mandantes universis et singulis officialibus nostris qui nunc sunt et erunt pro tempore ac locatenentibus eorundem quatenus contenta in preinsertis capitulis teneant firmiter et observent et non contraveniant nec aliquem contravenire permittant aliqua ratione: quicumque autem auso temerario ducti aliquid contra predicta attentare presumpserint iram et indignacionem nostram se noverint incurrisse. Datum
Perpinianidecima die madii anno a nativitate Domini MCCCLXXXXregniquenostri quarto. - Sig+num Johannisetc. qui predicta concedimus providemus statuimus et ordinamus pariterque juramus et sigillum magestatis nostre in pendenti jussimus apponendum. - Rex Johannes. - Testes sunt inclitus infans Martinusdux MontisalbiGarsias archiepiscopus Cesarauguste Johannes comes Impuriarium Petrus comes Urgelli et nobilis Gilabertus de Crudillis miles. - Sig+num Bernardi de Jonquerio secretarii dicti domini regis qui mandato ejusdem hec scribi fecit cum literis rasis et emendatis in lineis X qui et in XLIII rio ducti aliquid contra predicta et clausit. - Dominus rex mandavit michi Bernardo de Jonquerio.

XCII. Reg. n.1897, fol. 152. 1 dic. 1230 (!! 1389: MCCCLXXXIX)


XCII.
Reg. n.1897, fol. 152. 1 dic.
1230(!! 1389: MCCCLXXXIX)

Nos
Johannesetc. Exposito nobis humiliter per fideles nostros ambaxatores et sindicos universitatis civitatisValenciequi adsunt in generali curiaquam hic nunc celebramus ut cum ipsius civitatis consilium pro comuni utilitate incolarum ejusdem et signanter ut officiales dicte civitatis sicuti presunt ita prossint ceteris et ab inferendis eis injuriis arceantur deliberaverit quod inquisiciones que forinovidisposicione contra officiales ipsos fiebant et que postea ex speciali privilegio serenissimi domini regis Petrigenitoris nostrirecordationis inclite remisse fuerant ex nunc certis forma temporis ac modo tactis inferius reducantur: supplicatoque nobis humiliter ut hiis velut dicte civitatis comodis locum dare ac subscripta concedere dignaremur: nos qui in nostrorum subditorum utilitatibus delectamur hiis omnibus nostro in consilio solerter discussis supplicationi huic duximus favorabiliter annuendum. Igitur deliberate et de nostri certa sciencia statuimus providemus concedimus ac hujus serie ordinamus quod a festo sancti Michaelisproxime nunc lapso usque ad instans festum nativitatis Dominiet ab ipso festo nativitatisad quinque annosex tunc inmediate sequentes tam contra mustaçafiumin dicto festo sancti Michaeliselectum et alios sui officii infra tactos quam contra omnes et singulos officiales dicte civitatis designatos inferius qui intra dictos quinque annos a dicto festo nativitatissequentes electi aut positi fuerint seu infrascripta officia vel ipsorum quodlibet exercuerint statim lapso unoquoque anno hujusmodi exercicii fiant inquisitiones tam ex officio nostro quam ad partis instandam modo et forma inferius declaratis. Qui siquidem officiales sunt et sint hii: videlicet justitie in criminalibus et in civilibus et usque a summam CCC solidorum et locumtenentes ac assesores cujuslibet eorundem capita excubiarum dicti justitie in criminalibus scriptores quicumque et sagionescuriarum tam dictorum justitie quam gubernatoris et bajuli generalis dicte civitatis ac ejus regnimostaçafuslocumtenentes pensatores et sagionessui officii nec non scriptores curie consulum et illius vocate curie vel comissionis portarii seu comissarii decimorum et ipse portarius seu comissarius nichilominus quartenerii seu guardiani orte civitatis prefate ac insuper substituti omnium et singulorum predictorum: ad quas inquisitiones faciendas adveniente vigiliaseu vesperabeati Michaelis Septembrisproxime instantis et ex tunc simili die cujuslibet dictorum quinque annorumper consilium dicte civitatis eligantur unus miles vel generosus unus civis et unus doctor vel in jure peritus domiciliati in civitate jam dicta qui cum fuerint electi et presentati nostro bajulo generali et in ejus posse juraverint se in hujusmodi officio bene legaliter ac viriliter hubituros mox habeant et nos nunc pro tunc singulis eorum plenam et perfectam potestatem et jurisdiccionem cum presenti concedimus et comitimus dictas inquisiciones faciendi et perficiendi contra officiales predictos et unumquemque ipsorum qui tum et usque ad proxime sequens tunc festum nativitatis Dominiexercuerint quodvis ex officiis memoratis. Hujusmodi autem inquisiciones intra triginta diespost lapsum anni cujusque officii seu officiorum predictorum incipiant et super ejus et eorum universis et singulis fraudibus dolis et culpis latis ac etiam necligenciis notabilibus dumtaxat seu talibus que dolum videantur sapere fiant breviter summarie ac de plano sinestrepituet figura judicii et sine scriptis solemnibus: quarum inquisicionum sit notarius et scriptor ille quem dicti inquisitores cum electi fuerint assumpserint annuatim et non alius. Durent preterea et perficiantur inquisiciones ipse intratres mensespost incepcionem earum seu uniuscujusque ipsarum inmediate sequentes: intra vero dictos tres menses officialis contra quem inquiretur abesse vel recedere non presumat a civitate predicta absque ipsorum speciali licencia et super hoc in dicte inquisicionis inicio per fidejussores sufficienter caveat et cum pena in posse dictorum inquisitorum et ad eorum notitiam alias carceri continue dictis tribus mensibus durantibus mancipetur. Ulterius enantamentumsive processusdictarum inquisicionumduo ipsorum inquisitorumaut etiam unus videlicet dictus doctorvel jurisperitusin solidum colligere possint usque ad interloqutoriamet diffinitivam sententiam exclusive: cui interlocutorieduo saltem eorum deliberationi vero ac prolacioni cujuslibet sententie diffinitive omnes ipsi tres et etiam gubernatoraut bajulus generalisregni Valencievel locumtenentesalterius eorum habeant interesse. Adjecto quod si officiales ipsi vel eorum aliquis reperti fuerint culpabiles pena debita in personis et vel in bonis eorum pellantur juxta demerita singulorum: sed si reperti fuerint non culpabiles ad nullum salarium dictorum inquisitorum vel aliud et ad nullas scripturas vel alias expensas ullatenus teneantur. Et quia nolumus in predictis justitie impediri processum meritis ignoratis promittimus nulli ex officialibus antedictis vel eorum alicui ante vel post incepcionem ipsarum inquisicionum infra dictos tres mensesremissionemsupersedimentumguidaticumvel alias gratiamconcedere. Verum si officiales ipsi aut eorum aliquis ante vel post sententiam componere vel se avenire voluerint hoc eis liceat cum dictis gubernatore ac bajulode ac cum consilio inquisitorum ipsorum. Quantitates quidem pecunie ex condempnacionibus vel composicionibus seu avinenciis hujusmodi proventure dictorum inquisitorum salariis et aliis expensis justis secundum stilum curie nostre deductis nostro erario applicentur: proviso tamen antequam dicte quantitates vel earum aliqua in toto vel in parte solvantur quod parti private super jure suo prius et plenarie satisfiat: alioquin talis comdemnacio vel composicio seu avinencia nullius valoris existat et dicti inquisitores suo salario priventur et nichilominus teneantur ipsi parti private ad totum illius interese. Declarato finaliter quod si quis a quoque dictorum officialium injuriatum se senserit vel gravatum possit de illo etiam suo anno durante conqueri et jus suum assequi coram inquisitoribus memoratis. Mandamus igitur dictis gubernatori et bajulo ac universis et singulis aliis officialibus et subditis nostris presentibus et futuris et dictorum officialium locatenentibus quatenus provisionem concessionem et ordinationem nostram hujusmodi aliaque omnia predicta et singula rata et grata habeant et per dictum tempus observent et teneant observarique ac teneri faciant prestentque super eis auxilium consilium et favorem si et quando fuerint requisiti in cujus rei testimonium presentem fieri jussimus nostro comuni sigillo munitam. Data in Montesonoprima die decembris anno a nativitate Domini MCCCLXXXIX.- + Dominicus Mascho. - Dominus rexmandavit michi Jacobo Cavaschaniet fuit recognita per Raimundum de FranchDominicum MaschoniPetrum Çacalmvicecancellarios suos et Sperantem in Deo Cardonapromotores et consiliarios dicti domini regis.