miércoles, 18 de octubre de 2023

XXV, Sendatz vermelhs, endis e ros,

XXV.


Sendatz vermelhs, endis e ros,

E tendas e traps despleyar,

Elmes et ausbercs flameyar,

E brandir lansas e bordos,

E cayrels dessarrar espes,

E ferir de bran demanes

Veirem en breu, qu' el Lhaupart fenh

Que say per Flor culhir s' espenh.


Pecx er, si ses pro companhos

Se pleia de las Flors triar;

Pero si ben vol amparar

Lo castel, l' ala ni 'l bastos,

Passar pot Escotz et Engles,

Noroecx et Yrlans e Gales;

Mas tart n' aura y Flor de ver senh,

Si de larc despendre s' estrenh.


E si 'l play bella messios,

Gen prometre, largamen dar,

Semblara de linhatge car

Don foro 'ls fraires valoros

N Anricx e 'N Richartz e 'N Jofres

E poira cobrar Guianes

E Normandia, don me senh,

Car plus tost non troba mantenh.


Mot era genta l' ochaizos

Que Flor pogues Lhaupart mandar,

E sobre luy senhoreyar,

E l' agues tot jorn a sos pros

Per un pauc que de luy tengues:

Mas la flor nasc en aital mes

Que per tot s' espanh et atenh,

Si caut o freg no la destrenh.


E fora genser la razos

Que s coitesso del loc cobrar

On per Melchior e Gaspar

Fon adzoratz l' altisme tos,

Que quan l' us a l' autre comes:

Car, ses la decima, non es

Us tan caut qu' en armes un lenh

Ni 'n bastis trabuquet ni genh.


Al valen gay coms de Rodes

Tramet mon novel sirventes,

Que, si 'l plai, de s' amor me denh

Far alque novel entresenh.


Estiers do, qu' ieu non vuelh ni 'n pren, 

Mas honor de son bel captenh.


        Pierre du Vilar.


Flor de lis, Lys, France, Francia
Leopardo, Leopard, England, Inglaterra



XXIV, Quor qu' om trobes Florentis orgulhos,

XXIV.


Quor qu' om trobes Florentis orgulhos,

Er los trob om cortes et avinens,

De gen parlar e de plazen respos;

Ben aia 'l reys Matfre qu' el noirimens

Lor a fait dar et aver dol e lanha,

Que 'l cap en son remas mains en despuelh.

Ai! Florentis, mortz etz per vostr' erguelh,

Qu' erguelhs non es sinon obra d' aranha.


Oi! rei Matfre, vos es tan poderos

Qu' ieu tenc per fol selh qu' ab vos pren contens,

Qu' ieu vey que sol un dels vostres baros

A 'ls Florentis destruitz e 'ls fai dolens,

Si qu' ieu no cre qu' en plan ni en montanha

Trobes hueimais qui us sia de mal acuelh;

Ni no conselh a cels del Caupiduelh

Qu' encontra 'l rey passon tost en Campanha.


Pierre Vidal.

XXIII, Del rei d' Arragon consir,

XXIII.


Del rei d' Arragon consir,

Que mantas genz l' au lauzar,

E totz sos faitz vei grazir;

Donc ben dei meravillar

Cossi pot far era treguas ni fis,

Qu' anc chai chastels no fo per lui assis:

Mais volc guerra filz del rei d' Etobia

Lo jorn que venc cavalcar a Peria.


Si son pretz vol enantir,

Ges er no s deu acordar;

Anz li deu ben sovenir

Qu' el coms fetz Sancho passar

En Proensa, e si 'l reis s' afortis,

Mais n' er temsutz per totz sos enemis:

Joves deu far guerra e cavalaria,

E quant er veillz, taing ben qu' en patz estia.


Eu vic ogan, ses mentir,

Mon Austoret amparar,

Si qu' anc pois no 'l dec faillir

Tro 'l fetz sa terra cobrar,

Cella que ill tol lo coms que sos paris

E sos oncl' es e sos peires vezis;

Trenta castels ten de sa seingnoria:

Mal' er la fins, se aquels no ill rendia.


A mo Joan auzi dir

Que fai 'N Aimeric jurar

Et a 'N Bertran, a venir

Per lo comte guerreiar;

Totz tres gaban qu' els marcs e 'ls esterlis

Faran metre els enaps e 'ls bacis,

E 'l reis fara merce e gaillardia,

Se saint si lo mante e l' abazia.


Guionet, si m vols servir,

Lo comte m vai saludar,

E di qu' a lui volc esdir

Tro m fetz Angles gueraiar,

Non li fis mal, anz era sos amis

Mais de fizel perponz de saint Daunis;

Si ren m' a tolt pois, perdonat li sia,

De tot aisso qu' eu tenc en ma baillia.


Quant que m fezes ejauzir

Amors, era m fai plorar,

E m tol manjar e 'l dormir

Per vos, domna, cui dieus gar:

No us puos vezer, mas be us sui francs e fis, 

Qu' autra del mon no m platz ni m' abellis

Mais am de vos sol la bella paria

Que s' autra m des tot quant eu li queria.


Bona domna, la meiller qu' anc hom vis,

Ja no cuiges que mos cors vos trais,

Mas am vos mais que mi ni ren que sia.


Rambaud de Vaqueiras.